Yumurtalık Kistleri Nelerdir?

Yumurtalık kistleri, üreme çağındaki kadınlarda oldukça sık rastlanan ve çoğunlukla zararsız seyreden oluşumlardır. Bu yazıda yumurtalık kistlerinin türleri, belirtileri ve ne zaman endişe edilmesi gerektiği ele alınmaktadır.

Yumurtalık Kisti Nedir?

Yumurtalık kisti, yumurtalık üzerinde veya içinde oluşan, genellikle sıvı dolu keseciklerdir. Birçok kist, adet döngüsünün doğal bir parçası olarak oluşur ve kendiliğinden kaybolur; bunlara “fonksiyonel kistler” denir.

Kist Türleri

• Foliküler kistler: Yumurtlama gerçekleşmediğinde folikülün büyümeye devam etmesiyle oluşur; genellikle birkaç adet döngüsü içinde kendiliğinden küçülür.
• Korpus luteum kistleri: Yumurtlama sonrası oluşan yapının sıvıyla dolmasıyla meydana gelir.
• Dermoid kistler ve endometriomalar: Fonksiyonel olmayan, farklı doku içerebilen veya endometriozis ile ilişkili kist türleridir; bu tür kistler kendiliğinden geçmeyebilir ve hekim takibi gerektirebilir.

Belirtiler Nelerdir?

Yumurtalık kistlerinin çoğu belirti vermez ve rutin bir ultrasonografi sırasında tesadüfen fark edilir. Belirti veren kistlerde şu bulgular görülebilir:

• Alt karın veya pelvik bölgede künt ağrı veya baskı hissi,
• Şişkinlik hissi,
• Adet düzeninde değişiklik,
• Cinsel ilişki sırasında ağrı.

Ne Zaman Endişe Edilmeli?

Yumurtalık kistlerinin büyük çoğunluğu iyi huyludur ve kendiliğinden geriler. Ancak bazı durumlarda kist burulması (torsiyon) veya yırtılması (rüptür) gibi acil durumlar gelişebilir. Bu durumlar aniden başlayan, şiddetli tek taraflı karın ağrısıyla kendini gösterebilir.

Tanı ve Takip

Yumurtalık kistleri genellikle pelvik ultrasonografi ile tespit edilir. Kistin boyutuna, görünümüne ve kişinin belirtilerine göre hekim izlem (belirli aralıklarla tekrar ultrason) veya ileri değerlendirme önerebilir. Menopoz sonrası dönemde ortaya çıkan kistler, farklı bir değerlendirme gerektirebileceğinden ayrıca dikkatle izlenir.

Ne Zaman Hekime Başvurulmalı?

Sürekli veya giderek artan pelvik ağrı, şişkinlik hissi, adet düzeninde açıklanamayan değişiklikler yaşıyorsanız bir hekime başvurmanız önerilir.

Acil Belirtiler

Ani başlayan şiddetli tek taraflı karın ağrısı, bulantı-kusma ile birlikte seyreden ağrı, ateş veya bayılma hissi kist torsiyonu veya rüptürüne işaret edebilir ve acil değerlendirme gerektirir. Bu belirtilerle vakit kaybetmeden en yakın acil servise başvurunuz veya 112 Acil Çağrı Merkezi’ni arayınız.

Bilgilendirme Uyarısı

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Tanı veya tedavi önerisi niteliğinde değildir. Sağlık durumunuza ilişkin değerlendirme için hekiminize başvurunuz.

Kaynakça

• Dünya Sağlık Örgütü (WHO)
• Amerikan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanları Koleji (ACOG)
• NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Hizmeti)
• Türk Jinekoloji ve Obstetrik Derneği (TJOD)